Bosbouwbeleggingen.nl  

Leer meer over ons milieu: feiten, getallen en opinies.
Investeer in bossen, luchtkwaliteit en een stabiel klimaat
: wordt CO2-neutraal !

luchtvervuiling
U bent hier: inhoudsopgave - luchtvervuiling
Afkorting of begrip onbekend ? Raadpleeg ons milieuwoordenboek !
Google
 
Web www.hugovandermolen.nl

Afname luchtvervuiling in Nederland

Soms lijkt het er niet op, maar Nederland heeft steeds vaker blauwe luchten met minder wolken en meer zon. De lucht boven Nederland is schoner. Daardoor wordt Nederland zonniger en hebben we warmer weer. Dat blijkt uit 'De toestand van het klimaat in Nederland 2008', het klimaatrapport van het KNMI over de afgelopen vijf jaar.

Bovenstaand media- bericht is voor mij een hersenkraker: als we nou over de hele wereld de lucht schoner maken, wordt het dan in de hele wereld zonniger en warmer weer ? Gaan er dan dus extra land-gletsjers smelten en de zeespiegel dus stijgen ? En de lucht op en rond Antarctica is al zo schoon. Moeten we die dan maar liever gaan vervuilen om het smelten van het ijs tegen te gaan ? Wie weet hoe dit zit mag het me uitleggen.

Na dit schrijven las ik ergens dat er ooit plannen zijn geweest om Antarctica met roet te gaan bedekken, opdat het op aarde niet te koud zou worden ! Die angst bestond in de jaren 1970. Nu overigens nog wel, maar niet in de politiek. Door de sneeuw met roet te bedekken zou de zonnestraling niet zo veel weerkaatst worden en binnen ons broeikassysteem blijven, zodat de aarde minder zou afkoelen. O tempora, o mores !

Acute tijdelijke afname luchtvervuiling in Amerika

Na de aanslag op de Twin Towers in New York was luchtverkeer boven de Verenigde Staten een week verboden. En zie: de lucht werd acuut veel schoner en het werd even 3 graden (ik denk Fahrenheit) warmer in het land (bron: persoonlijke communicatie met Ernst Flentge, 5-12-2009).

Tijdelijke toename van de luchtvervuiling in Europa

In Europa werd in April 2010 het grootste deel van het luchtruim enkele dagen gesloten vanwege een vulkaanuitbarsting in Griekenland. Ik verneem graag of dit vergelijkbare verschijnselen heeft opgeleverd. In Europa werd het luchtverkeer juist gestopt vanwege vervuiling van de lucht, waardoor het eerder kouder zou moeten worden.


Griekenland
In de jaren tachtig stond Athene bekend om de smog van de uitlaatgassen die over de stad hing. Die is ondertussen verdwenen. De smog in de jaren tachtig was afkomstig van de uitlaatgassen van de auto’s. Door het verbieden van dieselwagens in Athene, door het installeren van roetfilters en katalysatoren en door het invoeren van het even/oneven systeem (waarbij auto’s met een nummerplaat die eindigt op een even nummer op de even dagen de stad in mogen, en auto’s met een nummerplaat die eindigt op een oneven nummer, op oneven dagen), is de smog flink teruggedrongen.

Anno december 2012 hangt er op koude winteravonden boven de Griekse hoofdstad een heel ander soort smog: crisissmog.

smog crisi-boven Athene-januari 2013

Crisissmog boven Athene 27-12-2012 - Foto: X-andra:
klik voor vergroting

  Om de staatsfinanciën weer op orde te krijgen werd de accijns op stookolie fors verhoogd. Maar de meeste Griekse verwarmingsinstallaties werken op stooolie. Veel Grieken kunnen zich die dure stookolie (ca. € 1,35 /liter) niet meer permitteren, waardoor de vraag met 80% zou zijn gedaald en de Grieken massaal zijn overgegaan op het stoken van het goedkopere hout. Veelal in haarden, die meer bedoeld waren voor de gezelligheid of goede sier, dan om het huis echt te verwarmen. Ook in grote flatgebouwen is de centrale verwarming voor velen te duur geworden, waardoor de centrale kachels daar worden uitgezet en men de open haard maar gaat gebruiken. Houtkachels en kachels voor pallets zijn nu erg in trek. In middels wordt alles wat los en vast zit verbrand. De aanvankelijke charme van de geur van brandende haarden (die ik me uit mijn jeugd nog wel herinner van de wintersport in Oostenrijk, HvdM) is inmiddels volledig verdwenen. De gevolgen voor het milieu zijn desastreus, niet alleen in grote steden als Athene, maar ook in kleinere steden en dorpen. De lucht wordt troebel en heeft een verbrandingsgeur. Je merkt het ook wanneer je over de straten van Athene loopt: niet alleen zie je de mist, maar je ruikt het ook. De brandgeur is zo nadrukkelijk, dat hij je de adem bijna afsnijdt en je ogen doet branden

.In Athene hangt - vooral 's avonds - een verstikkende mist, die al gauw op de luchtwegen slaat. Vele stoffen in de crisissmog zijn kankerverwekkend, dus het is best mogelijk dat de winteravonden binnenkort voor heel wat ziektes en longaandoeningen zullen zorgen. Mensen met astma en longaandoeningen wordt aangeraden in de avonduren binnen te blijven. Wetenschappers maken wel eens de vergelijking tussen het Athene in 2012 en het Londen van Charles Dickens. De smog zit vol kleine partikeltjes en is erg schadelijk voor het menselijk ademhalingsstelsel.

De houtkacheltjes die mensen gekocht hebben, hebben vaak geen veiligheidscertificaat. Het zijn goedkope middelen om je warm te houden. De kacheltjes kunnen gewoon brandhout of zogenaamde pellets verbranden. Vaak hebben mensen een gat in hun buitenmuur geslagen om de rook zo via de luchtpijp uit huis te krijgen.
In de Griekse hoofdstad kopen mensen brandhout waar ze het maar kunnen vinden. Dat is vaak in zwarte circuits, omdat het goedkoper is. Maar de herkomst van dat brandhout is soms twijfelachtig en de kwalititeit is zeker niet goed. Maar vele mensen kunnen zich zelfs niet het normale brandhout veroorloven. Maar vaak branden mensen niet eens gewoon brandhout op. Aftandse meubelen die bij het vuilnis op straat worden gezet, worden nu meteen door mensen weer in huis genomen om ze in de open haard of in de kachel te laten branden. Meubelen zijn vaak met chemische stoffen bewerkt, dus het behoeft geen betoog dat bij het verbranden heel erg veel schadelijke stoffen vrijkomen.

Bronnen: FD, 10-1-2013; www.dewereldmorgen.be, d.d. 28-12-2012



Fijn stof en ultrafijn stof

Luchtverontreiniging is een belangrijk milieuprobleem. Fijnstofconcentraties zijn voor de gezondheid van mensen vermoedelijk het meest schadelijk. Fijn stof is te omschrijven als deeltjesvormige luchtverontreiniging en veelal worden hiermee de stofdeeltjes met een diameter kleiner dan 10 of zelfs kleiner dan 2,5 micrometer aangeduid (1 micron is een miljoenste meter). Maar als we het hebben over deeltjes <0,1 micrometer dan spreken we tegenwoordig van ultrafijn stof. Een paar jaar geleden (we schrijven april 2009) konden we het ultrafijn stof nog niet meten.



Ontstaan van fijn stof
Fijnstof ontstaat deels in de natuur (bv. door onze Noordzee), deels (bijna de helft) door menselijke activiteiten.
Fijnstof komt o.a. vrij tijdens de energieproductie uit fossiele brandstoffen. Dus ook ons verbruik van benzine, dieselbrandstof en gas. Maar ook houtkachels in woonhuizen, onze gezellige open haardvuren, buitenvuren en BBQ's, grootschalige verbranding van hout en biomassa voor verwarming en energiecentrales veroorzaken fijnstof..
Dieselvoertuigen produceren via hun uitlaat veel meer fijnstof dan voertuigen op benzine of gas. Maar van de totale fijnstof-uitstoot van het verkeer wordt anno 2010 40% veroorzaakt door zgn. slijtage-emissies: banden (33%, remvoeringen (24% ) en het wegdek (43%). Dat wordt naar verwachting in 2020 wel 70% omdat de uitlaat-fijnstofemissies zullen afnemen door Europesche regelgeving en daarop volgende technische verbeteringen van auto's.
Overigens zijn de gegevens over slijtage-emissiesnogal onzeker omdat er maar weinig metingen beschikbaar zijn, aldus Prof. van Wee (TU Delft).


Zoals biomassacentrales overigens - wat met de mantel der liefde of "het geloof" vaak wordt bedekt - ook gewoon CO2-uitstoot veroorzaken, "duurzaam" of niet. De CO2 concentratie in de atmosfeer wordt er tòch gewoon sterker van, of de politiek het nou wil "meetellen" of niet. Klimaatoplossingen zoals de verbranding van biomassa leveren volgens Prof. Buisman eerder meer dan minder fijnstof op. Ook al noemt men het product vaak 'Groene Stroom". Hetzelfde geldt voor opslag van CO2, wat uiteindelijk ook extra energie kost en dus meer fijnstof oplevert.

Bijna de helft van de fijnstofbestanddelen wordt door menselijke activiteit gegenereerd, maar in Nederland veroorzaakt de zee ook veel Fijn stof in de vorm van zeezouten. Anderzijds meldt Prof. Buisman in het FD van 10-12-2009 "dat de zeewind de vervuiling deels wegblaast, zodat er in Nederland minder doden door fijnstof zijn dan bv. in Frankrijk, Oostenrijk en Zwitserland, waar het minder waait." En op politiek niveau probeert onze regering er in "Brussel" door te krijgen dat we ons fijnstof uit zee niet (helemaal ?) hoeven "meetellen". Want dan mogen we weer veel meer wegen en gebouwen bouwen.

 

Hein de Kort: fijnstof-cartoon

Hein de Kort (in het FD) : klik op de cartoon voor een vergroting en hier voor zijn website.

 

Ik snap het niet helemaal. Levert de zeewind ons nou extra fijnstof uit zee, en is die wel of niet net zo gevaarlijk als fijnstof uit fossiele brandstoffen, of blaast de zeewind juist extra veel fijnstof weg richting buurlanden ? Wie het snapt mag het me uitleggen !

Bronnen:
FD
, 15-4-2009
climatestewards.nl, 2-9-2007, met aanpassingen door HHvdM;
FD
, 10-12-2009, een bijdrage van Prof. dr. ir Cees Buisman, hoogleraar biologische kringlooptechnologie aan Wageningen Universiteit en wetenschappelijk directeur van Wetsus, centrum voor duurzame watertechnologie te Leeuwarden.
De Telegraaf, 20-3-2010, een artikel van Prof. van Wee, Hoogleraar transportbeleid, TU Delft, die zich baseert op gegevens van het PBL (Planbureau voor de Leefomgeving), die weer gebruik maakten van gegevens van het TNO.


Sterfte door (ultra)fijn stof
Volgens Prof. Buisman (FD, 10-12-2009) zien vooraanstaande deskundigen fijnstof als hèt grootste milieuprobleem voor de volksgezondheid. Jaarlijks leven in Nederland enige duizenden mensen enkele dagen tot maanden korter door kortdurende blootstelling aan fijn stof. Bovendien zou langdurende blootstelling mogelijk zelfs grotere effecten op de volksgezondheid hebben. Volgens Prof. Buisman wijst onderzoek uit dat in Nedrerland jaarlijks 2100 mensen sterven door de gevolgen van fijnstof, meer dan 2 maal het aantal verkeersdoden.

De luchtkwaliteit m.b.t. fijn stof is in Nederland de afgelopen tien jaar verbeterd, maar er worden in Nederland wel overschrijdingen van de Europese grenswaarden waargenomen. Dit geldt ook voor de nabije toekomst en dat blijkt soms een obstakel voor ruimtelijke ontwikkelingen zoals bv. bouwprojecten en wegenaanleg. . Fijn stof kan over grotere afstanden getransporteerd worden en is dus een grensoverschrijdend probleem. (bronnen: FD, 15-4-2009 en climatestewards.nl, 2-9-2007, met aanpassingen door HHvdM)

Geen wetenschappelijke consensus over fijnstof.
Volgens Kees Verhoeven (directeur van MKB Nederland) en Uri Coronel (voorzitter van VNO NCW, regio Amsterdam) lopen de bevindingen over fijn stof ver uiteen. Er wordt enerzijds gerept over 18.000 sterfgevallen per jaar, anderzijds op een afname van (fijnstof of sterfgevallen ?) van 40% sinds 1900 (bron: FD 24-6-2008).



Dieselauto's
Roet van dieselauto's wordt gerekend tot de fijnstof-luchtvervuiling. Maar dieselauto's stoten ook ultrafijn stof uit. Zie hierna onder ultrafijn stof.
Een roetfilter op een nieuwe auto houdt 99% of meer van alle roetdeeltjes tegen, maar ze verbranden tevens de "grote" deeltjes tot de wellicht veel gevaarlijker kleine deeltjes.

Roetfilters
Een roetfilter inbouwen in een bestaande auto (een zgn. retrofit) zorgt voor een afname van schadelijke uitstoot van gemiddeld 40%.
Lees meer over dieselbrandstof en hierna onder Ultrafijn Stof. Het probleem van de ultrafijn stof kan door roetfilters verergeren omdat die "grote" deeltjes verbranden tot kleine deeltjes. Er zijn kamerleden die al jaren roepen (anno 2009) dat de roetfilters weg moeten. De EU zou een hoop geld uitgeven om de verkeerde stof tegen te houden. Anno 2009 meten we nog hoeveel gram fijnstof er uit een auto-uitlaat komt, maar in 2012 zal dat zijn hoeveel deeltjes er uit komen. Dan heeft het dus geen zin meer om alleen de grote deeltjes tegen te houden (bron: FD 24-6-2008).
  roetfilters
Nederlandse postzegel uit 2008/10

Ultrafijn Stof
In het huidige beleid ligt de nadruk op de fijn stoffracties PM2,5 (<2,5 micrometer) en PM10 (<10 micrometer), niet op de fractie ultrafijn stof (<0,1 micrometer).
Een paar jaar geleden (we schrijven april 2009) konden we het ultrafijn stof nog niet meten. Daarom is er anno april 2009 nog geen Europees beleid voor geformuleerd en dus ook niet voor het ultrafijn stof die dieselauto's produceren. Maar juist de kleine fijnstof deeltjes worden er van verdacht hartziektes te veroorzaken. Het probleem van de ultrafijn stof kan door roetfilters verergeren omdat die "grote" deeltjes verbranden tot kleine deeltjes. Het TNO stelt daarom in een rapport d.d. april 2009 dat het Europesche beleid m.b.t. roetfilters niet de verwachte gezondheidsverbetering zal opleveren. Anno 2009 meten we nog hoeveel gram fijnstof er uit een auto-uitlaat komt, maar in 2012 zal dat zijn hoeveel deeltjes er uit komen. Dan heeft het dus geen zin meer om alleen de grote deeltjes tegen te houden (FD, 15-4-2009).



Zure regen

De Europese verkiezingen werden in 1984 voor een belangrijk deel uitgevochten rondom het thema zure regen. Those were the days ! ?

Zure regen is een weids begrip voor iets dat desastreus is voor ons milieu. Het is in feite een te beperkte term, want het gaat om meer dan regen. De term zure regen schiet om drie redenen te kort, legt Gerben Poortinga uit in "wat is zure regen ?", een van de hoofdstukken van zijn in 1984 uitgekomen boek "zure regen."

In die tijd was de term "zure regen" over de hele wereld ingeburgerd als een populaire verzamelnaam voor de luchtverontreiniging ten gevolge van het verbranden van kolen, olie en gas en ten gevolge van enkele andere zuurvormende stoffen zoals ammoniak. Het gebruik van de term "zure regen" voor het geheel van de luchtvervuiling heeft tenininste het voordeel dat een mondvol moeilijke woorden om hetzelfde aan te duiden kan worden vermeden, aldus Poortinga. Politiek of bestuurlijk heeft het geen enkel gevolg. De noodzakelijke bestrijdings-maatregelen worden er echt niet anders door. Anno 2007 wordt hetzelfde wel gezegd over de strijd tegen de "CO2-uitstoot" (HvdM).

Zure regen
Kwaadaardige bedreiging van ons welzijn
door drs.Gerben Poortinga

1e uitgave was bij Elsevier 1984 ISBN 90 10 053883 0

klik op het plaatje om de inhoud te zien en enkele hoofdstukken te lezen !


U bent hier: inhoudsopgave - luchtvervuiling
Google
 
Web www.hugovandermolen.nl

Deze website is een activiteit van Van der Molen Financial Services, Copyright 2007 e.v.

Mail ons uw commentaar, aanvullingenen en correcties !


Schone boslucht in uw vakantie ?

TE HUUR:


Ideaal vakantiehuis (met CV) voor natuurliefhebbers en rustzoekers, uniek (af)gelegen aan de rand van een 0,5 ha. heideveld, te midden van 25 ha. natuurgebied van (vooral) Natuurmonumenten te Norg (Drenthe).